We hadden van bij de eerste info over de regeringsonderhandelingen een slecht gevoel en veel vragen. Bij de tweede onderhandelingen die snel volgden, keken we even onbegrijpend rond omdat bijna niemand reageerde. Zag men echt de donkere wolken niet ? Gelukkig kwam er snelle vakbondsreactie. En toen kwam het paasakkoord. Maar dat deed helemaal de deur dicht. Vooral omdat dit parallel liep met besprekingen over nieuwe en zware militaire uitgaven.

 

Eigen aan de sociaaldemokratie sedert haar ontstaan is de steeds terugkerende houding rond regeringsdeelname. Het is een bekend glad terrein, vooral bij een periode van economische en sociale regressie. Erbij zijn om de schade te beperken, maar met een risico om politiek gezicht te verliezen of anderzijds de andere partijen toelaten om een echt zware sociale afbraak te realiseren. Zo heeft men het ons telkens voorgesteld en in deze redenering zijn we dikwijls meegegaan, maar als we nu al deze vorige keren op een rij zetten, moeten we constateren dat we er bijna elke keer met averij zijn uitgekomen. De rationale factoren om er bij te zijn of niet werden ook dikwijls overheerst door andere ambities.

 

De voorlopig bekende resultaten van het paasakkoord, de programmawet die de maatregelen uit het regeringsakkoord nog dit jaar in werking moeten zetten.

De regeringspartners hadden het over hervormingen, maar eigenlijk bedoelden ze vooral besparingen en belastingverlagingen.

 

 

 

1. Waar het pijn doet ( maar niet voor iedereen even erg).

 

• Beperking werkloosheidsuitkeringen tot twee jaar. Eerst meer en dan sterker dalen. Geldt niet voor 55-plussers. We noteren de beperking van deze uitkering in de tijd voor dezen die een zorgopleiding ( waarom trouwens niet alle knelpuntberoepen ?) volgen. Deze gedeeltelijke aanpassing komt niet van de Wetstraat, maar is een gevolg van de straatacties.

 

• Meer verdienen voor flexi jobs. Waarom flexi-jobs er gekomen zijn, weten we nog. Maar toen verwittigden we reeds voor de gevolgen ervan bij verregaande uitbreiding. Deze regering is erin geslaagd om dit onnodig ver uit te breiden. Alsof men de gehele sociale zekerheid van binnenuit wil uithollen. De lange termijn gevolgen kunnen dramatisch worden.

 

• Alimentatie aan kinderen kon men voorheen voor 80% van zijn belastingen aftrekken. Dit vermindert naar 70% dit jaar, naar 60% volgend jaar en naar 50% in 2027. Ook een onderdeel van de salamipolitiek. Telkens een klein beetje meer, sneetje per sneetje van de salami afsnijden. Maar dit zijn ook telkens weer kleine ingrepen die bij lage inkomsten pijn doen.

 

• Interestaftrek voor tweede en derde woning verdwijnt, ook voor lopende contracten.

 

• Vliegtaks wordt iets duurder.

 

• BTW op verbrandingsketels met fossiele brandstof stijgt van 6 naar 21 %. Even de eco-snaar betokkelen en extra inkomsten genereren.

 

• Gezinshereniging wordt veel strenger. De inkomensgrens waaraan moet worden voldaan, stijgt in functie van het aantal personen. Wachttijden 1 tot 2 jaar voor gezinshereniging of gezinsvorming. Als de opvang wordt afgewezen, is er geen enkele aanspraak meer op een leefloon. Ondertussen lezen we dat het bedrijfsleven personeel zoekt tot ver buiten de EU ( vorig jaar 19000 arbeids- en verblijfsvergunningen onder een NVA gedomineerde Vlaamse regering). En VOKA verklaart dat dit nog maar een begin is. Hoe moeten we de verklaringen versus deze realiteit nu echt interpreteren ? Of zijn alle leden van deze regering reeds verkiezingskansen aan het berekenen ? En wat is hierbij de houding van Vooruit, CD&V en Les Engagés ? We weten dat er een groot draagvlak is onder de bevolking rond een strenger asielbeleid en dat het thema hierdoor electoraal heel gevoelig ligt, maar onze bezorgdheid is of we straks een Trump-beleid willen voeren. Deze regering hoopt namelijk 1,6 miljard te besparen op asielbeleid. Bovendien blijft hopelijk de politieke toestand in de EU omringende landen rustig. Wat gebeurt er als bijvoorbeeld Israel haar ontvolkingstheorie voor Gaza probeert te realiseren door de grenzen te openen ? Waar gaan al deze “vrije” Gazanen naar toe, denkt men ?

Zoals we reeds lang zouden moeten weten worden migratieritmen bepaald door conflicten ( militaire als economische).

 

• Langdurig zieken. Het Riziv heeft de laatste jaren ongeveer 280 000 van deze groep arbeidsongeschikt verklaard tot aan hun pensioen. Ruim een derde daarvan is reeds over de 60 jaar. Maar dit aantal moet verder dalen ! Daarom zullen het Riziv en de mutualiteiten ongeveer 300 000 permanent zieken controleren. Daar bovenop komen er sancties voor een langdurig zieke die niet meewerkt bij uitnodiging aan zijn “terugkeer naar werk”. 10% verlies van uitkering indien niet aanwezig zonder geldige reden.

Ze kunnen zelfs de hele uitkering of het gewaarborgd loon verliezen als ze niet ingaan op een doktersuitnodiging.

Vanaf 1/1/2026 nog 2 dagen ziek zonder doktersbriefje in plaats van 3 vandaag.

De regels rond herval en gewaarborgd loon veranderen eveneens. Wie momenteel hervalt heeft opnieuw recht op 1 maand gewaarborgd loon na twee weken werkhervatting. Vanaf 1 juli 2026 heeft men dit recht pas na 8 weken.

Artsen zullen eveneens worden gecontroleerd of ze niet te “welwillend” zijn. Dokters die te veel briefjes schrijven zullen worden gemeld.

Bovendien zullen ziektebriefjes in het eerste jaar nooit een periode van langer dan 3 maanden mogen zijn. Werknemers die veel langdurig zieke werknemers hebben ( beschouwd door deze regering als een verdoken of georganiseerde werkloosheid) betalen tijdens tweede en derde maand van de arbeidsongeschiktheid 30% van de Riziv uitkering. Deze regel is vreemd genoeg alleen van toepassing bij werknemers tussen 18 en 54 jaar.

Na 8 weken arbeidsongeschiktheid volgt er een verplichte inschatting van het arbeidspotentieel van een werknemer en wordt de werknemer aangemaand een aangepast werk te overwegen.

En de mutualiteiten zullen een financiering krijgen aangepast aan hun succes bij het integreren van de langdurig zieken.

Kortom, we zijn verschillende verklikkersystemen aan het opzetten. Vraag is hoever wil onze maatschappij mee in deze nieuwe vorm van collaboratie ?

 

          Where do we go ?

 

• Pensioenen tot 5182 € worden verder volledig geïndexeerd. Deze boven 5250 € stijgen minder snel. Hun index wordt gereduceerd tot een forfait van 36 € ( dit is de index van een minimumpensioen).

 

• De pensioenbonus Wie aan het opbouwen was, behoudt echter wel de opgebouwde rechten.

 

• Er komt een bonus-malus regeling in ons pensioensysteem. Deze hervorming komt er vanaf 2026. De bonus zal 2% per jaar na de wettelijke pensioenleeftijd ( die verhoogt dus ook de komende jaren) bedragen. Na 2030 verhoogt men naar 4%. Er is dus ook een malus per jaar uittrede voor de wettelijke pensioenleeftijd aan 2% per jaar. Dit wordt eveneens 4% na 2030. Uitzondering is er voor wie 35 jaren loopbaan kan aantonen.

 

• Wie langer dan 2 jaar werkloos is, verliest vanaf 1/1/2026 zijn of haar uitkering. Bij het begin van de werkloosheid zal de uitkering hoger zijn dan vandaag, meer zal snel dalen daarna. Uitzondering zijn de 55-plussers op voorwaarde dat ze tenminste 30 arbeidsjaren hebben. Vanaf 2030 wordt dit tenminste 35 arbeidsjaren.

 

• Verlaging loonlasten. Men verlaagt de loonlasten bij lage en midden lonen in kleine bedrijven tot 50 werknemers via een plafonnering van de sociale bijdragen van de werkgevers. Reeds in 2024 leverden volgens het Planbureau de lastenverlagingen en loonsubsidies de bedrijven 15 miljard op.

 

• Minder sociale bijdragen voor startende zelfstandigen. Dit geldt voor starters zelfstandigen in hoofdberoep. Hij of zij betaalt minder sociale bijdragen mits een zelfstandigenverklaring. In een vorig artikel kunt ge lezen hoe ze bij de pensioenhervormingen echter in verhouding wel veel grotere voordelen krijgen dan de werknemers. En de eventueel meewerkende echtgenote nog veel meer.

 

• PC-privé. Afschaffing fiscale vrijstelling.

 

• Woon-werk verkeer. Kostenforfait ( bedrag van 75 tot 175€)voor wie minstens 75 km van het werk woont, verdwijnt vanaf inkomstenjaar 2025.

 

• De belastingsvermindering van 20% op de huidige kosten met een maximum van 6530€ verdwijnt vanaf inkomstenjaar 2025.

 

• Premie rechtsbijstandsverzekering. De 40% belastingsvermindering op een bedrag van maximaal 320€ verdwijnt eveneens vanaf inkomstenjaar 2025.

 

 

 

 

1. Waar men de indruk wekt de lasten te willen balanceren.

 

• Belasting op de meerwaarde van aandelen. In het paasakkoord wordt dit thema nog steeds niet geconcretiseerd. We wachten nog steeds op de juiste definities van deze belasting op de meerwaarde, de meerwaardetaks en de verhoging van de belastingsvrije som. Tegelijk zien we veel ballonnetjes opgaan met controversiële interpretaties. En dat belooft niet veel goed. Vooruit had dit als trofee en compensatie in de onderhandelingen gegooid. En staat voorlopig met lege handen.

Als we er even van uit gaan dat deze trofee van Vooruit onder de voorgestelde vorm gerealiseerd wordt en dat dit inderdaad 500 miljoen zal opbrengen tegen 2029, dan is dit toch pover tegenover de 8 miljard besparingen in de sociale zekerheid.

 

• Belastingskrediet voor zelfstandigen verdubbeld. Zelfstandigen die investeren met eigen middelen, krijgen vanaf dit jaar een dubbel belastingskrediet van 20% tegenover vroeger 10%. Bovenop is het bedrag geplafonneerd op 7500 € tegenover 3750€ voorheen. MR is tevreden.

 

• Hybride wagens. Deze met een CO2 uitstoot minder dan 40g per km blijven 100% fiscaal aftrekbaar. Zelfs de zogenaamde fake hybrides blijven tot 75% aftrekbaar. Motivatie: zelfstandigen en KMO’s gaan niet snel genoeg over naar vol elektrisch. Daarom blijven ze langer rijden met oudere wagens onder een vroeger fiscaal gunstiger regime. Deze maatregel moet hen, volgens deze redenering, in de richting van vol elektrisch duwen. Volledig elektrische wagens blijven 100% aftrekbaar voor aankopen tot 1januari 2027. Daarna komt er eveneens een afbouw.

 

• Volksgezondheid krijgt extra budgetten met dank aan Frank Vandenbroucke. En die zijn méér dan nodig gezien de evolutie van deze elementaire dienst aan de bevolking.

 

• Het kunstenaarsstatuut. Hier zou opnieuw Frank Vandenbroucke een belangrijke rol hebben gespeeld bij de handhaving van een weliswaar aangepast statuut.

 

 

 

 

 

 

De aanval op de sociale zekerheid is nu wel duidelijk ingezet. Besparingen alom. Dat is de beloning voor Vooruit om in deze regering te stappen.

Maar naar de inkomstenkant wordt niet omgekeken. Geschenken alom zoals voorheen en nieuwe extra schulden. Reeds met de taxshift van Van Overtveldt werden geschenken uitgedeeld. Naar inkomsten compensatie hiervoor werd toen niet uitgekeken, maar alleen besparingen zijn vandaag het grote prioritaire thema. En de socialisten gaan met het hoofd op het offerblok. Indien niet op straat, dan wel bij de volgende verkiezingen.

Bovendien, en dat wordt zorgwekkend, is een groot deel van de huidige begrotingsrekening fel overtrokken. Op papier heeft men zich rijk berekend. De realiteit wordt pijnlijk. NVA, de partij die beweerde een groot probleem te zien in de stijgende schuldenlast van dit land, is er nu kampioen van geworden.

En waar is het engagement van Les Engagés ? Voorlopig nog steeds niet gedefinieerd. En waar staat de christelijke sociale vleugel bij het stilzwijgen van CD&V ?

En dan vergeten we uiteraard de “ hoogdringende” militaire uitgaven niet. Want Moskou staat aan onze achterdeur, volgens sommigen. Dit behandelen we binnenkort in een extra artikel.